Người mới thường thấy pháp luật SHTT “rối” vì có luật, nghị định, thông tư và nhiều cơ quan khác nhau. Cách dễ hiểu là xem hệ thống như một bản đồ nhiều tầng: Luật đặt nguyên tắc, nghị định cụ thể hóa, thông tư hướng dẫn thủ tục, còn từng loại quyền có cơ quan và quy trình khác nhau.
Tầng 1: Luật Sở hữu trí tuệ và các luật sửa đổi
Luật SHTT 2005 đã được sửa đổi nhiều lần, đáng chú ý có Luật 07/2022/QH15 và Luật 131/2025/QH15. Đến năm 2026, doanh nghiệp cần đọc theo phiên bản hiện hành thay vì chỉ dùng bản luật cũ lưu trên mạng.
Tầng 2: Nghị định
Nghị định 65/2023/NĐ-CP là văn bản quan trọng trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp và đã tiếp tục được sửa đổi năm 2026. Văn bản hợp nhất giúp người đọc theo dõi nội dung đã cập nhật dễ hơn.
Tầng 3: Thông tư và biểu mẫu
Thông tư quy định chi tiết thủ tục, mẫu và cách thực hiện. Với doanh nghiệp đang nộp hồ sơ, đây là tầng rất thực tế vì một mẫu cũ hoặc cách trình bày không đúng có thể làm hồ sơ phát sinh yêu cầu sửa.
Tầng 4: điều ước quốc tế
Việt Nam tham gia nhiều hệ thống và điều ước như Madrid, PCT và các FTA có chương IP. Khi kinh doanh quốc tế, cần xem cả pháp luật Việt Nam và quy tắc áp dụng ở thị trường liên quan.
Điều cần nhớ
- Đọc luật theo phiên bản đang có hiệu lực.
- Nghị định/thông tư quyết định nhiều chi tiết thủ tục.
- Hoạt động quốc tế cần xem thêm điều ước và luật nước sở tại.
Nguồn tham khảo chính
- Luật 131/2025/QH15 sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ (hiệu lực 01/04/2026) – https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=216511&org=&pageid=27160
- WIPO Lex – Luật 07/2022/QH15 sửa đổi Luật SHTT – https://www.wipo.int/wipolex/en/legislation/details/21740
- Nghị định 65/2023/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, hợp nhất năm 2026 – https://vanban.chinhphu.vn/?classid=0&docid=218667&pageid=27160
- Thông tư 10/2026/TT-BKHCN về thi hành pháp luật SHTT – https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=217533&pageid=27160&typegroupid=6
