Khi thấy hàng giả, logo bị dùng trái phép hoặc nội dung bị sao chép, nhiều người muốn “kiện ngay”. Trên thực tế, có nhiều con đường xử lý và lựa chọn phù hợp phụ thuộc mục tiêu: cần dừng hành vi nhanh, yêu cầu bồi thường, thu thập chứng cứ hay xử lý hành vi nghiêm trọng.
Biện pháp hành chính
Thường được nhắc đến khi cần cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm theo quy định hành chính. Đây có thể là hướng phù hợp trong một số tình huống hàng hóa vi phạm trên thị trường, nhưng doanh nghiệp vẫn cần chứng minh quyền và chuẩn bị tài liệu.
Biện pháp dân sự
Tòa án có thể là con đường khi chủ thể quyền muốn yêu cầu chấm dứt hành vi, xin lỗi/cải chính, bồi thường hoặc thực hiện nghĩa vụ khác theo pháp luật. Dân sự thường đòi hỏi chiến lược chứng cứ rõ hơn và thời gian xử lý có thể dài.
Biện pháp hình sự
Chỉ áp dụng khi hành vi đáp ứng dấu hiệu và ngưỡng theo pháp luật hình sự. Doanh nghiệp không nên mặc định mọi hành vi xâm phạm IP đều là tội phạm.
Trước khi chọn con đường, hãy hỏi “mục tiêu là gì?”
Nếu ưu tiên là gỡ sản phẩm khỏi sàn thương mại điện tử, có thể cần quy trình khiếu nại nền tảng song song với pháp lý. Nếu ưu tiên là bảo vệ chuỗi phân phối, có thể cần thông báo đối tác. Nếu thiệt hại lớn, doanh nghiệp nên làm việc với chuyên gia để xây dựng chiến lược toàn diện.
Điều cần nhớ
- Đừng mặc định “xâm phạm = kiện”.
- Chứng cứ về quyền và hành vi vi phạm là nền tảng.
- Chọn biện pháp theo mục tiêu kinh doanh.
Nguồn tham khảo chính
- Luật 131/2025/QH15 sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ (hiệu lực 01/04/2026) – https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=216511&org=&pageid=27160
- Nghị định 65/2023/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, hợp nhất năm 2026 – https://vanban.chinhphu.vn/?classid=0&docid=218667&pageid=27160
